Een nieuwe editie van Trending in Tech. Dé Nederlandse nieuwsbrief over de impact van artificial intelligence op mens, werk, bedrijf en samenleving. Meer dan 20.000 abonnees inmiddels.
In deze update kijk ik naar waarom mensen het gebruik van ChatGPT geheim houden op de werkvloer en wat je als bedrijf en medewerker kunt doen om sámen de zoete vruchten te plukken.
met hartelijke groet, Jarno
Doorsturen aan een vriend of collega? Graag.
ps: Ik heb inmiddels met veel plezier vele honderden, hoog beoordeelde, presentaties gegeven over AI. Meer weten? Check hier.
Ik ga je een klein geheim vertellen: heel veel mensen gebruiken ChatGPT op hun werk, maar praten daar niet over.
Na mijn presentaties, tijdens de borrel of lunch, hoor ik het vaak voorbij komen. Mensen die ChatGPT en AI-tools gebruiken, maar dat strikt geheim houden.
Sommige werknemers maken bijvoorbeeld dankzij ChatGPT in vier uur een rapport af waar ze normaal gesproken vier dagen mee bezig zouden zijn. (Letterlijk zo aan mij verteld).
Die tijdwinst houden ze vervolgens voor zichzelf. Vaak nemen ze die tijd om te ontspannen, te sporten of te klussen in huis.
Begrijpelijk, maar ook wel problematisch.
Waarom houden mensen het stil?
Er zijn volgens mij grofweg drie redenen waarom mensen niet open zijn over hun gebruik van AI-tools zoals ChatGPT.
Bang voor meer werk of hogere werkdruk
Meer productiviteit betekent meer werk en uiteindelijk een hogere verwachting om in dat hogere tempo door te blijven gaan.Bang voor verlies van baan, uren of collega
Mensen zijn bang dat wanneer ze laten zien dat ze met AI bestaande taken veel sneller kunnen doen, dat die uren worden wegbezuinigd. Of wanneer ze laten zien dat taken geautomatiseerd kunnen worden die hun collega nu doet, dat die wordt wegbezuinigd.Verlies van krediet
Mensen krijgen op dit moment applaus en krediet voor hun goeie en snelle manier van werken. Dat is prettig op de werkvloer.
Deze redenen zorgen ervoor dat werknemers stil blijven over hun tijdswinst.
En dat is zonde, want zo’n geheimhouding belemmert innovatie, leuker werk, teambuilding en (economische) groei.
(Wanneer ik bovenstaande redenen vertel aan werkgevers en ondernemers vallen ze soms van hun stoel, omdat het vaak een enorme blinde vlek is.)
Hoe lossen we dit op?
In een ideale situatie deel je als collega’s openlijk je ervaringen met ChatGPT en vergelijkbare AI-tools. Je vertelt elkaar welke prompts het beste werken, welke AI-tools écht nuttig zijn en wat je er allemaal mee hebt bereikt.
Iedereen leert van elkaar, en het hele team, of zelfs de hele organisatie, wordt er beter van. Leuker werk, minder saaie taken, nieuwe mogelijkheden, frisse ideeën, meer geld en veel meer inspiratie.
Om deze zoete vruchten te plukken zijn er echter wel goede kaders nodig..
De werkgever aan zet
Werkgevers moeten hierin een stap zetten. Ze moeten een klimaat creëren waarin het veilig voelt om AI-tools te bespreken en te gebruiken. Een plek waar werknemers niet bang hoeven te zijn voor hogere werkdruk of baanverlies.
Wat kunnen werkgevers doen?
Bijvoorbeeld:
Beleid maken. Wat mag wel en wat niet? Wat zijn de veilige kaders van het experiment? Zodat mensen zeker weten dat ze geen gezeur achteraf kunnen krijgen.
Transparantie over baanzekerheid. Geef werknemers garanties over behoud van baan of uren. En help om mee te denken over waar de vrijgekomen uren aan besteed kunnen worden.
Training geven. Faciliteer trainingen en opleiding zodat iedereen snapt wat je er wel en niet mee kunt en waar de tijdswinst ligt.
Openlijk gesprekken over productiviteitswinst. Bespreek wat wenselijk is, waar iedereen zich goed bij voelt en wat de verwachtingen zijn. Voor wie is de winst van AI-software?
Beloon productiviteit. Zoals Ethan Mollick schrijft: “Als productiviteit stijgt, moeten werknemers meeprofiteren. Denk aan flinke bonussen, promoties, een hoekbureau of zelfs de optie om voor altijd thuis te werken. Grote winsten verdienen grote beloningen.” Denk bijvoorbeeld aan AFAS in Nederland waar mensen 4 dagen werken voor 5 dagen salaris.
De ethische vragen voor de werknemer
Prima, de werkgever moet iets doen. Toch roept deze technologische game-changer ook vragen op voor de werknemer zelf.
Stel, je schrijft een rapport in 4 uur terwijl je daar vroeger 4 dagen over deed. Wat doe je met die gewonnen tijd? Steek je die 28 uur in je eigen zak, of voel je een morele verantwoordelijkheid om die tijd te besteden aan je werk en dus extra productief te zijn?
En hoe zit het met je collega’s? Als jij een efficiënte nieuwe werkwijze ontdekt, is het dan niet logisch om die met je collega’s te delen? Zodat zij óók minder tijd kwijt zijn aan saaie en tijdrovende taken? Dat zou jij toch ook willen?
Voor sommige beroepen wordt dit nog prikkelender. Als je bijvoorbeeld voor de overheid werkt, dan wordt je salaris betaald uit belastinggeld. Heb je dan niet een extra verplichting om zo efficiënt mogelijk te werken en je tijd te besteden aan de samenleving?
Iedereen moet hierover nadenken.
Ik begrijp het. Als zelfstandig ondernemer werk ik in een heel andere situatie. Ik heb geen werkgever en ik ben geen werkgever. Iedereen die werk voor mij doet, doet dit op freelance basis. Ik heb geen angst voor ontslag of welke vervelende consequentie dan ook.
Hoe dan ook zou ik ontzettend graag willen dat deze nieuwsbrief het gesprek op gang brengt bij bedrijven over dit stekelige onderwerp.
Voor wie is de productiviteitswinst van AI?
Ik zou zeggen: stuur deze nieuwsbrief door naar je hele organisatie. Zet dit op de radar en heb het erover.
Samenwerken om samen de vruchten te plukken.
Aan de ene kant hoop ik dus dat werkgevers en bedrijven een veilige sfeer kunnen bieden waarin innovatie gedeeld wordt. Dat ze werknemers niet afstraffen voor het efficiënter doen van hun werk, maar hen juist stimuleren om hun kennis en tools te delen. En dat winst in tijd en geld voor iedereen is, niet alleen voor een hele kleine selecte groep.
Dat de werkgever training faciliteert, goed beleid maakt en niet de medewerkers ziet als robots, maar als mensen.
Aan de andere kant hoop ik dat werknemers voelen dat zij ook een verantwoordelijkheid hebben. Een moreel kompas, om niet alleen voor zichzelf sneller of beter te werken, maar om die waarde ook te delen met anderen. Collega’s en de hele organisatie.
Omdat je als medewerker moet helpen bij het economisch bestendig houden van het bedrijf waar je werkt en dat het gebruik van moderne software daar bij hoort.
Je werkt immers ook niet meer met Windows 95 en belt ook niet meer met je Nokia 3310.
Hoe zie jij dit?
Herken je dit binnen jouw eigen organisatie? Zie je dat mensen stilletjes AI gebruiken, of doe jij dat zelf?
Laat mij weten, reply op deze nieuwsbrief! Thanks!
met hartelijke groet, Jarno
Website
Leuk artikel, zet aan tot nadenken ook met name over praktische vervolgstappen in combinatie met beleid nodig. Ik zie het ook nog steeds als onbekend en onwetendheid. Bewustwording en de dialoog zijn belangrijk om de volgende stap te zetten.
Ik heb hem meteen op het intranet gepost. Dit is namelijk wat mij (als trainer) ook erg bezig houdt. Met deze vraag lopen we wel vooruit op de troepen maar beter maar meteen aankaarten.